Seminarium Geometria Algebraiczna

Rok akademicki 2018/19
Poniedzialki, 12.15 - 13.45
Sala: 0006

DataReferujeTytul (kliknij, aby zwinac/rozwinac abstrakt)
08.10.2018 S. Cynk Powierzchnie eliptyczne
15.10.2018 S. Cynk
Modularność Hilberta pewnych podwójnych oktyk Calabi-Yau
Przedstawię trzy podwójne oktyki Calabi nad pewnymi ciałami liczbowymi oraz dowiodę ich modularności. Niesztywnej rozmaitości przypisujemy dwie sprzężone formy Hilberta wag [4,2] oraz [2,4] natomiast dwóm sztywnym rozmaitościom przypisujemy formę Hilberta wagi [4,4] oraz skręcenie zacieśnienia klasycznej formy modularnej.

Praca wspólna z M. Schuettem (Hannover) and D. van Stratenem (Mainz) - arXiv:1810.04495

22.10.2018 S. Cynk
Modularność Hilberta pewnych podwójnych oktyk Calabi-Yau II
Przedstawię trzy podwójne oktyki Calabi nad pewnymi ciałami liczbowymi oraz dowiodę ich modularności. Niesztywnej rozmaitości przypisujemy dwie sprzężone formy Hilberta wag [4,2] oraz [2,4] natomiast dwóm sztywnym rozmaitościom przypisujemy formę Hilberta wagi [4,4] oraz skręcenie zacieśnienia klasycznej formy modularnej.

Praca wspólna z M. Schuettem (Hannover) and D. van Stratenem (Mainz) - arXiv:1810.04495

29.10.2018 Zbigniew Hajto
Rozszerzenia mocno normalne ciał różniczkowych versus Hipoteza Jakobianowa (I)
W 2003 roku Jerald Kovacic opublikował swoją fundamentalną pracę "The differential Galois theory of strongly normal extensions" w której przeformułował główne idee Ellisa Kolchina dotyczące różniczkowej teorii Galois, przede wszystkim uwalniając całą teorię od nieco przestarzałych i bardzo abstrakcyjnych sformułowań w języku różniczkowych ciał uniwersalnych. W moim referacie przedstawię teorię Kovacica w odniesieniu do rozszerzeń Picarda-Vessiota i jej zastosowanie do algebraicznych rozszerzeń ciał funkcyjnych w geometrii afinicznej. W drugiej części pokażę zastosowanie rozwiniętej teorii do ciał różniczkowych ultrametrycznych i kilka zaskakujących wniosków dotyczących Hipotezy Jakobianowej w n-wymiarowej przestrzeni afinicznej.
05.11.2018 Zbigniew Hajto
Rozszerzenia mocno normalne ciał różniczkowych versus Hipoteza Jakobianowa (II)
W 2003 roku Jerald Kovacic opublikował swoją fundamentalną pracę "The differential Galois theory of strongly normal extensions" w której przeformułował główne idee Ellisa Kolchina dotyczące różniczkowej teorii Galois, przede wszystkim uwalniając całą teorię od nieco przestarzałych i bardzo abstrakcyjnych sformułowań w języku różniczkowych ciał uniwersalnych. W moim referacie przedstawię teorię Kovacica w odniesieniu do rozszerzeń Picarda-Vessiota i jej zastosowanie do algebraicznych rozszerzeń ciał funkcyjnych w geometrii afinicznej. W drugiej części pokażę zastosowanie rozwiniętej teorii do ciał różniczkowych ultrametrycznych i kilka zaskakujących wniosków dotyczących Hipotezy Jakobianowej w n-wymiarowej przestrzeni afinicznej.
19.11.2018 Zbigniew Hajto
Rozszerzenia mocno normalne ciał różniczkowych versus Hipoteza Jakobianowa (III)
W 2003 roku Jerald Kovacic opublikował swoją fundamentalną pracę "The differential Galois theory of strongly normal extensions" w której przeformułował główne idee Ellisa Kolchina dotyczące różniczkowej teorii Galois, przede wszystkim uwalniając całą teorię od nieco przestarzałych i bardzo abstrakcyjnych sformułowań w języku różniczkowych ciał uniwersalnych. W moim referacie przedstawię teorię Kovacica w odniesieniu do rozszerzeń Picarda-Vessiota i jej zastosowanie do algebraicznych rozszerzeń ciał funkcyjnych w geometrii afinicznej. W drugiej części pokażę zastosowanie rozwiniętej teorii do ciał różniczkowych ultrametrycznych i kilka zaskakujących wniosków dotyczących Hipotezy Jakobianowej w n-wymiarowej przestrzeni afinicznej.
26.11.2018 Michał Kapustka
Równoważności pomiędzy rozmaitościami Calabi-Yau
W klasyfikacji rozmaitości rozróżniamy za pomocą różnych niezmienników. Niezmienniki mogą być liczbami, lub bardziej skomplikowanymi obiektami. Gdy niezmiennik jest dobry możemy oczekiwać, że rozmaitości które posiadają tę samą wartość tego niezmiennika są bardzo do siebie podobne. Mówimy wtedy że rozmaitości są równoważne względem tego niezmiennika. Omówimy kilka ciekawych równoważności które pojawiają się pomiędzy rozmaitościami Calabi-Yau. W szczególności interesować nas będzie D-równoważność związana z kategorią pochodną rozmaitości oraz L-równoważność pochodzącą od klasy w zlokalizowanym pierścieniu Grothendiecka. Oprócz prezentacji ogólnych twierdzeń i hipotez związanych z tymi pojęciami, przedstawimy kilka przykładów.
3.12.2018 Michał Kapustka
Równoważności pomiędzy rozmaitościami Calabi-Yau
W klasyfikacji rozmaitości rozróżniamy za pomocą różnych niezmienników. Niezmienniki mogą być liczbami, lub bardziej skomplikowanymi obiektami. Gdy niezmiennik jest dobry możemy oczekiwać, że rozmaitości które posiadają tę samą wartość tego niezmiennika są bardzo do siebie podobne. Mówimy wtedy że rozmaitości są równoważne względem tego niezmiennika. Omówimy kilka ciekawych równoważności które pojawiają się pomiędzy rozmaitościami Calabi-Yau. W szczególności interesować nas będzie D-równoważność związana z kategorią pochodną rozmaitości oraz L-równoważność pochodzącą od klasy w zlokalizowanym pierścieniu Grothendiecka. Oprócz prezentacji ogólnych twierdzeń i hipotez związanych z tymi pojęciami, przedstawimy kilka przykładów.
10.12.2018 Gilberto Bini (Milano)
Classifying algebraic varieties from a birational point of view
We will talk about the birational classification of algebraic varieties, starting from known results in low dimension and moving toward conjectural statements in higher dimensional geometry.
17.12.2018 Tymoteusz Chmiel
Całki okresów podwójnych oktyk
Zaprezentuję hipotetyczną metodę obliczania całek okresów sztywnych rozmaitości Calabiego-Yau. Opiera się ona na analizie operatora Picarda-Fuchsa rodziny zawierającej w swoim domknięciu biwymierny model rozważanej rozmaitości, a jej działanie zostało zbadane dla 29 jednoparametrowych rodzin podwójnych nakryć przestrzeni rzutowej, w których punktach osobliwych występują sztywne podwójne oktyki. Przeprowadzone obliczenia wskazują, że całki okresów sztywnych rozmaitości Calabiego-Yau tworzą kratę współmierną z kratą generowaną przez specjalne wartości L-funkcji odpowiedniej formy modularnej.
21.01.2019 Dominik Burek
Wielowymiarowe rozmaitości Calabi-Yau typu Kummera
W trakcie referatu uogólnimy konstrukcję wielowymiarowych rozmaitości Calabi-Yau z pracy [Cynk-Hulek] dopuszczając krzywe eliptyczne z automorfizmem stopnia 6. Omówimy również sposób wyznaczenia liczb Hodge’a powstałych w ten sposób rozmaitości.
25.02.2019 Eryk Lipka (UP)
Nie-automatyczność ciągu ostatnich niezerowych cyfr n! w systemie o zadanej podstawie.
W 2011 roku Deshouillers i Ruzsa postawili hipotezę, że w systemie o podstawie 12 ciąg ostatnich niezerowych cyfr n! nie jest automatyczny. Wynik ten został ostatecznie udowodniony 5 lat później przez Deshouillers'a. Celem mojego referatu jest zaprezentowanie innej wersji dowodu tego faktu, w której można go skutecznie uogólnić oraz otrzymać precyzyjną odpowiedź na pytanie w jakich podstawach ciąg ten jest automatyczny.
4.03.2019 Marcin Dumnicki
Nieoczekiwane powierzchnie w $\mathbb P^3$
Wielomian Hilberta $m$-krotnej prostej w $\mathbb P^3$ wylicza liczbę warunków zadawanych przez tę prostą na powierzchnie stopnia $t$. Przy większej liczbie generycznych prostych te warunki mogą być zależne, przez co powstają "nieoczekiwane" powierzchnie. Podam przykład czterech nieoczekiwanych, nierozkładalnych powierzchni i zajmę się dokładniej najciekawszą z nich - powierzchnią stopnia 12, znikającą wzdłuż sześciu prostych z krotnością 3 i jednej z krotnością 2. Pokażę, że dla generycznego układu prostych ta powierzchnia jest jedyna, nierozkładalna, gładka poza prostymi oraz ogólnego typu.
11.03.2019 Marcin Dumnicki
Nieoczekiwane powierzchnie w $\mathbb P^3$ (II)
Wielomian Hilberta $m$-krotnej prostej w $\mathbb P^3$ wylicza liczbę warunków zadawanych przez tę prostą na powierzchnie stopnia $t$. Przy większej liczbie generycznych prostych te warunki mogą być zależne, przez co powstają "nieoczekiwane" powierzchnie. Podam przykład czterech nieoczekiwanych, nierozkładalnych powierzchni i zajmę się dokładniej najciekawszą z nich - powierzchnią stopnia 12, znikającą wzdłuż sześciu prostych z krotnością 3 i jednej z krotnością 2. Pokażę, że dla generycznego układu prostych ta powierzchnia jest jedyna, nierozkładalna, gładka poza prostymi oraz ogólnego typu.
18.03.2018 Piotr Miska
$p$-adyczna gęstość zbiorów ilorazów wartości wielomianów o współczynnikach całkowitych
Niech $A$ będzie dowolnym podzbiorem zbioru liczb naturalnych. Wówczas definiujemy zbiór ilorazów zbioru $A$ jako $R(A)=\left\{\frac{a}{b}: a,b\in A, b\neq 0\right\}$. Oznaczmy jako $S_m^n$ zbiór wszystkich liczb postaci $x_1^n+\dots+x_m^n$, gdzie $x_1,\dots,x_m$ są liczbami naturalnymi. W 2017 roku S. R. Garcia, Y. X. Hong, F. Luca, E. Pinsker, C. Sanna, E. Schechter i A. Starr udowodnili, że zbiór $R(S_m^2)$ jest gęsty w ciele liczb $p$-adycznych wtedy i tylko wtedy, gdy $m\geq 3$ lub $m=2$ i $p\equiv 1\pmod{4}$ oraz że zbiór $R(S_m^2)$ jest gęsty w ciele liczb $p$-adycznych wtedy i tylko wtedy, gdy $m\geq 2$. Celem referatu jest przedstawienie wyników, jakie uzyskałem razem z N. Murru i C. Sanną. Przedstawię pełną klasyfikację trójek $(m,n,p)$, $m,n\in\mathbb{N}_+, p\in\mathbb{P}$, dla których zbiór $R(S_m^n)$ jest gęsty w $\mathbb{Q}_p$, a także omówię pewne warunki implikujące gęstość zbioru $R(f(\mathbb{N}))$ w $\mathbb{Q}_p$, gdzie $f\in\mathbb{Z}[X]$. Następnie skupię się na moich samodzielnych wynikach, które są w trakcie przygotowania. Mianowicie, omówię zagadnienie gęstości asymptotycznych (względem zbioru liczb pierwszych) zbiorów postaci $\mathbb{P}_f$, gdzie $\mathbb{P}_f$ jest zbiorem liczb pierwszych, dla których $R(f(\mathbb{N}))$ jest gęsty w $\mathbb{Q}_p$. Wykorzystując twierdzenie Frobeniusa i znajomość grup Galois pewnych wielomianów nierozkładalnych, wykażę, że zbiór względnych gęstości asymptotycznych zbiorów $\mathbb{P}_f$ jest gęsty w przedziale $[0,1]$.
25.03.2018 Bartosz Sobolewski
Cyklotomiczne własności wielomianów zadanych przez ciągi automatyczne
W pracy „Cyclotomic properties of the Rudin-Shapiro polynomials” Brillhart, Lomont i Morton wykazali, że wielomiany Rudina-Shapiro $P_n$ spełniają zależność rekurencyjną $P_{2n+s} (\omega) – A_s(\omega) P_{n+s}(\omega) + (-2)^s P_n(\omega) = 0,$ gdzie $\omega$ jest $r$-tym pierwiastkiem z jedności, $2^s \equiv 1 \pmod{r}$ oraz $A_s$ jest wielomianem o współczynnikach całkowitych. Autorzy podali również kryteria na całkowitość współczynnika $A_s(\omega)$. Głownym celem mojego referatu jest udowodnienie, że podobnego typu zależności rekurencyjne są prawdziwe dla wielomianów zadanych przez dowolny ciąg automatyczny. Rozważę także ograniczenia na minimalny stopień otrzymanej relacji rekurencyjnej oraz całkowitość jej współczynników. Szczególną uwagę poświęcę wielomianom zadanym przez ciąg Thuego-Morse'a.
1.04.2018 Paweł Borówka
Nakrycia Kleina gładkich krzywych genusu 2
Nakryciem Kleina gładkiej krzywej nazywamy czterokrotne nakrycie nierozgałęzione o grupie monodromii izomorficznej z grupą czwórkową Kleina. Takie nakrycia definiowane są przez podgrupy Kleina punktów dwutorsyjnych Jakobianu. W związku z tym, rozróżniamy dwa rodzaje nakryć: izotropiczne i nieizotropiczne w zależności od wartości parowania Weila na podgrupie. Nieizotropiczne nakrycia zostały omówione na wykładzie w dniu 22.05.2017. Po przypomnieniu podstawowych faktów, omówimy własności izotropicznych nakryć Kleina krzywych genusu 2. W szczególności, pokażemy, że powstałe krzywe genusu 5 zawierają 7 inwolucji, opiszemy krzywe ilorazowe i scharakteryzujemy rozmaitości Prym nakryć. Powyższe wyniki powstały we współpracy z dr Angelą Ortegą.
8.04.2019 Mateusz Michałek (Lipsk)
Filogenetyka algebraiczna
Filogenetyka ma na celu rekonstrukcję historii ewolucji. Filogenetyczne modele na drzewach są uogólnieniem dobrze znanych łańcuchów Markowa. W czasie mojego wykładu przedstawię tak zwane modele grupowe i ich związki z algebrą i kombinatoryką. Do danego modelu ewolucji przypisuje się rozmaitość algebraiczną, która jest domknięciem punktów odpowiadających rozkładom prawdopodobieństwa dopuszczanym przez model. Wiele ważnych rozmaitości powstaje dzięki tej konstrukcji, na przykład rozmaitości siecznych do produktów Segre przestrzeni rzutowych. Z modelami grupowymi są stowarzyszone rozmaitości toryczne. W szczególności mogą być one badane przy użyciu metod geometrii torycznej, związanych z kombinatoryką wielościanów kratowych.
15.04.2019 S. Cynk
Zastosowanie klas Cherna w geometrii algebraicznej
Przedstawię aksjomatyczną definicję klas Cherna wiązek wektorowych oraz przykłady zastosowania klas Cherna w geometrii algebraicznej, np. do wyznaczania charakterystyki Eulera pełnych przecięć.
29.04.2019 Tomasz Wawak
Lipschitzowska „sztywność” zespolonych zbiorów analitycznych
Na podstawie pracy: A. Fernandes i J. E. Sampaio, On Lipschitz rigidity of complex analytic sets, której głównym rezultatem jest dowód tego, że afiniczny zespolony zbiór algebraiczny, który jest lipschitzowsko regularny w nieskończoności, to jest, po wyjęciu pewnego zbioru zwartego jest bi-lipschitzowski ze skończenie wymiarową przestrzenią afiniczną (również bez pewnego zbioru zwartego), sam musi być skończonie wymiarową przestrzenią afiniczną.
6.05.2019 Tomasz Wawak
Lipschitzowska „sztywność” zespolonych zbiorów analitycznych (II)
Na podstawie pracy: A. Fernandes i J. E. Sampaio, On Lipschitz rigidity of complex analytic sets, której głównym rezultatem jest dowód tego, że afiniczny zespolony zbiór algebraiczny, który jest lipschitzowsko regularny w nieskończoności, to jest, po wyjęciu pewnego zbioru zwartego jest bi-lipschitzowski ze skończenie wymiarową przestrzenią afiniczną (również bez pewnego zbioru zwartego), sam musi być skończonie wymiarową przestrzenią afiniczną.
13.05.2019 1. Tomasz Wawak<br>2. Błażej Żmija
Lipschitzowska „sztywność” zespolonych zbiorów analitycznych (III)
Waluacje $p$-adyczne ciągu kolorowanych partycji $p$-arnych (I)
1. Na podstawie pracy: A. Fernandes i J. E. Sampaio, On Lipschitz rigidity of complex analytic sets, której głównym rezultatem jest dowód tego, że afiniczny zespolony zbiór algebraiczny, który jest lipschitzowsko regularny w nieskończoności, to jest, po wyjęciu pewnego zbioru zwartego jest bi-lipschitzowski ze skończenie wymiarową przestrzenią afiniczną (również bez pewnego zbioru zwartego), sam musi być skończonie wymiarową przestrzenią afiniczną.

2. Niech $p$ będzie liczbą pierwszą oraz $m$ będzie niezerową liczbą calkowitą. Rozważmy następujący iloczyn i jego rozwinięcie w szereg potęgowy: $$ \frac{1}{(1-x)^{m}}\prod_{n=0}^{\infty}\frac{1}{(1-x^{p^{n}})^{m(p-1)}}=\sum_{n=0}^{\infty}S_{p,m}(n). $$ Jeśli $m\geq 1$, to $S_{p,m}(n)$ jest ona równa liczbie partycji $p$-arnych liczby $n$, w których każdy składnik równy $p^{0}$ może być pokolorowany na jeden z $mp$ kolorów, a każdy z pozostałych składników na jeden z $m(p-1)$ kolorów. Celem referatu będzie zaprezentowanie rezultatów dotyczących waluacji $p$-adycznych liczb $S_{p,m}(n)$. Okazuje się, że problem ten w przypadku $p=2$ jest istotnie różny od sytuacji, gdy $p\geq 3$. W pierwszym z dwóch referatów skupimy się na przypadku $p=2$. Głównym wynikiem będzie podanie pełnej charakteryzacji wartości $\nu_{2} (S_{2,m}(n))$ dla dowolnej niezerowej liczby całkowitej $m$. Referat na podstawie wspólnej pracy z Maciejem Ulasem.

20.05.2019 Renate Tobies (Schiller Universitaet Jena)
Internationality as a necessary condition for the realization of Felix Klein's comprehensive program
Join meeting with History of Mathematics Seminar(room 1016)
Having been a full professor at the University of Erlangen, the Technical University in Munich, and the University of Leipzig, Klein joined the University of Göttingen in 1886. He had gained international recognition with his significant achievements in the fields of geometry, algebra, and the theory of functions. On this basis, he was able to create a centre for mathematical and scientific research in Göttingen.

This lecture will demonstrate that Felix Klein was far ahead of his time in supporting all avenues of mathematics, its applications, and mathematical pedagogy. It will be showed that he was internationally oriented, supported mathematically gifted students regardless of their sex, religion, and nationality.

The establishment of new lectures, professorships, institutes, and curricula went hand in hand with the creation of new examination requirements for prospective secondary school teachers. In Germany, all mathematical instruction at universities was aimed at training future teachers.

27.05.2019 Błażej Żmija
Waluacje $p$-adyczne ciągu kolorowanych partycji $p$-arnych (II)
Niech $p$ będzie liczbą pierwszą oraz $m$ będzie niezerową liczbą calkowitą. Rozważmy następujący iloczyn i jego rozwinięcie w szereg potęgowy: $$ \frac{1}{(1-x)^{m}}\prod_{n=0}^{\infty}\frac{1}{(1-x^{p^{n}})^{m(p-1)}}=\sum_{n=0}^{\infty}S_{p,m}(n). $$ Jeśli $m\geq 1$, to $S_{p,m}(n)$ jest równe liczbie partycji $p$-arnych liczby $n$, w których każdy składnik równy $p^{0}$ może być pokolorowany na jeden z $mp$ kolorów, a każdy z pozostałych składników na jeden z $m(p-1)$ kolorów. Celem drugiej części referatu będzie zaprezentowanie rezultatów dotyczących waluacji $p$-adycznych liczb $S_{p,m}(n)$ w przypadku $p\geq 3$. Udowodnimy między innymi, że $\nu_{p}(S_{p,m}(n))=\nu_{p}(m)+1$ dla dowolnej liczby calkowitej $m$ oraz $n\geq 1$. Pokażemy też, że ciąg $((S_{p,m}(n)/pm) \bmod p)_{n=1}^{\infty}$ nie zależy od $m$ i zbadamy jego własności.
3.06.2019 Łukasz Merta
Metody wyznaczania stałych Waldschmidta ideału punktów w $\mathbb{P}^2$
Tematem mojego referatu będą sposoby wyznaczania stałej Waldschmidta ideału punktów generycznych o z góry zadanych krotnościach w płaszczyźnie rzutowej $\mathbb{P}^2$. W trakcie referatu przedstawię różne metody, które można wykorzystać w celu wyznaczania stałej Waldschmidta, wliczając w to odwzorowanie Cremony, metodę "podziału trójkąta" lub metodę sklejania, wraz z licznymi przykładami.
10.06.2019 S. Cynk
Zastosowanie klas Cherna w geometrii algebraicznej II
Przedstawię sformułowanie twierdzenia Hirzebrucha-Riemanna-Rocha z przykładami zastosowań